Stel je voor: je bent lekker aan het shoppen met een vriendin en vlak naast je krijgt een persoon een hartaanval. Maar hoe weet je dat? Hoe zie je dat en wat moet je doen? Wat nou als je totaal geen idee hebt van hoe je iemand moet redden? Je wilt toch niet dat iemand vlak voor je neus dreigt te overlijden?

Marit Eken (16) ging langs bij verschillende mensen om de meeste gestelde vragen over reanimeren te verzamelen. In dit interview stelt ze de vragen aan ervaringsdeskundige, Patrick Eken (45). Hij werkt nu als spoedeisende hulpverpleger in het Canisius-Wilhelmina Ziekenhuis Nijmegen (zie foto).

Door Marit Eken

Wat heeft reanimeren met je werk te maken?

Patrick zegt: “Heel simpel. Ik ben spoedeisende hulpverpleger, dus de ambulancedienst brengt vaak genoeg patiënten binnen die gereanimeerd moeten worden.’’ Tijdens de rit naar het ziekenhuis zorgt het ambulanceteam voor het stabiliseren en controleren van het lichaam van de patiënt totdat ze bij het ziekenhuis zijn aangekomen en de hulpverleners in het ziekenhuis de patiënt overnemen.

Wat gebeurt er in het lichaam van de patiënt, voor en tijdens de reanimatie?

Voordat je begint te reanimeren, moet het hart tot stilstand zijn gekomen of een hartritmestoornis hebben. Je moet absoluut niet gaan reanimeren wanneer er geen sprake is van een van deze twee punten! Bij volwassenen stopt het hart eerst, wanneer er sprake is van een hartaanval. Bij kinderen stoppen ze eerst met ademen, waardoor het hart geen lucht meer krijgt en het hart tot stilstand komt. Wanneer dit gebeurt stopt ook de bloedsomloop, omdat het hart geen bloed meer pompt. Hierdoor krijgen je organen geen zuurstof meer en kunnen ze kapotgaan of doodgaan. Je brein zal het eerste afsterven, omdat het brein het minst lang zonder zuurstof kan. Het kan zijn dat het lichaam begint te trillen doordat het zonder zuurstof zit en dus dreigt dood te gaan. Bij het reanimeren wordt er door middel van borstcompressies voor gezorgd dat de bloedsomloop weer gaat stromen in het lichaam. Daarnaast is de kleine bloedsomloop hierbij het belangrijkst om weer te laten stromen omdat dus het minst lang zonder zuurstof kan. Ook probeer je met borstcompressies de zuurstofvoorziening weer op peil te brengen.

Zou u het nuttig vinden als iedereen de vaardigheid reanimeren beheerst?

“Ja heel erg!” “Niemand wil toch een hartaanval of hartinfarct zien gebeuren en er stomverbaasd naar zitten kijken en zich af vragen wat je nou zou moeten doen?” Als een slachtoffer in de eerste 6 minuten gereanimeerd wordt, vanaf de tijd dat de bloedcirculatie gestopt is, heeft het slachtoffer nog de grootste kans om te overleven. Hoe langer je wacht met het reanimeren, hoe lager de kans van overleven van het slachtoffer. Ook heeft het gevolgen voor de energie van het hart. Het hart verliest namelijk de energie die het bloed laat rondpompen. Hierbij verlaagt de conditie van het hart ook drastisch! “Ik heb ook een app die Hartslag.nu heet. Dat is handig, want het geeft een appje als iemand in de buurt gereanimeerd moet worden. Dit bespaart minuten voor de ambulance om te arriveren. Ook levert het door die meerdere minuten een grotere kans op dat de persoon het haalt.’’ “Je voelt je ook echt machteloos als je het ziet gebeuren en je kunt het niet.”

Wat doe je als je ziet dat iemand een hartaanval of hartinfarct heeft?

“112 bellen!” Dat vertelt meneer Eken uitdrukkelijk. Wanneer je het ziet gebeuren, is dit duidelijk het eerste wat je te doen staat want “je hebt nog een stromende bloedsomloop.” Daarna blijf je aan de lijn met de alarmcentrale. Ze zijn getraind om je door de reanimatie heen te helpen, bijvoorbeeld hoe je het reanimeren moet beginnen. Daarnaast probeer je ervoor te zorgen dat een omstander een AED (Automatische Externe Defibrillator) haalt. In dit apparaat staat precies wat je moet doen. Wanneer de ambulance gearriveerd is, neemt de ambulancedienst het over en rijden ze met zwaaiende lichten naar het ziekenhuis om alle bloedvaten te controleren op bloedpropjes. Die zorgen ervoor dat het bloed niet meer goed door een bloedvat kan stromen, wat dus een hartinfarct of hartaanval veroorzaakt.

Wat is een AED en hoe gaat dat in zijn werk?

“Je ziet ze overal, bij de Jumbo, een kinderdagverblijf of ergens in de wijk. Het is eigenlijk een apparaat dat ervoor zorgt dat je hartritme weer opgang komt,” vertelt Patrick. Bij een hartstilstand lijkt het dat je hart stilstaat, maar vaak is het hart aan het fibrilleren. De hartkamers worden namelijk heel chaotisch geprikkeld. Dit zorgt ervoor dat de hartkamers niet in een bepaald ritme kunnen samentrekken. Dit wordt ventrikelfibrilleren genoemd. Het is dan nodig om een AED te gebruiken zodat het apparaat het hart ‘reset.’ De AED zorgt er dan voor dat het hart weer normaal gaat kloppen. Dit wordt defibrilleren genoemd. Een AED kan gebruikt worden bij kinderen en volwassen, alhoewel er bij sommige AED’s ook kinderelektroden zijn. Die speciale elektroden zorgen ervoor dat het kind minder stroom krijgt. Wanneer het er niet bij zit, zou je de normale variant moeten gebruiken. Het apparaat bestaat uit twee elektroden. Wanneer je de AED gebruikt moet je de elektroden op de borstkas van het slachtoffer plakken. Zodra het op de borstkas geplakt zit, wordt er door de AED het hartritme geanalyseerd. Daarna vertelt het apparaat precies wat je moet doen, bijvoorbeeld een schok toedienen of doorgaan met reanimeren.

Volgt u ook cursussen om uw vaardigheden op niveau te houden?

“Veel te vaak…whaha! Je oefent de vaardigheden heel veel, ik moet ook de cursus ‘Immidiate Lifesupport’ elk jaar volgen. Dat is verplicht als spoedeisende hulpverpleger. Ook volg ik veel cursussen over het reanimeren van kinderen.” Patrick herhaalt alles elk jaar. Daarnaast heeft hij elke donderdag vaste cursusavonden met het spoedeisende hulpteam. Er wordt dan net gedaan alsof er iemand net binnen is gekomen en dan moet je samen met je team aan de slag! Meneer Eken vindt de cursussen heel nuttig. “Je leert bijvoorbeeld hoe je het beste druk moet uitoefenen op de borstkas bij het reanimeren.” Er komt veel bij kijken, het is ook meer een “team effort.” Er gebeurt veel tegelijk, je moet goed kunnen concentreren en communiceren met het team. Bovendien is er maar één kans! Bij de cursussen wordt er dan ook veel op communicatie geoefend. Patrick vertelt ook dat het bij kinderen altijd heel erg schakelen is. “Je moet je hoofd er bijhouden met wat voor een soort persoon je te maken hebt.”

Welke herinnering is u het meest bijgebleven tijdens uw werk?

“De situatie die me tijdens mijn werk het meest is bijgebleven, is de situatie waarin een eeneiige tweeling werd geboren, met een slecht werkend hartje. Mijn collega en ik moesten die minuscule baby’s gaan reanimeren. Dat deed ik alleen maar met twee vingers, want zo’n baby heeft ook nog een erg hoge hartslag en er zou ook te veel druk op het hart komen te liggen. Je mag niet zoveel kracht geven als bij een volwassen persoon. Ik moest dus goed druk blijven zetten, maar ook niet teveel anders zou de baby het ook niet overleven.” “De moeder van die kleine baby’tjes had ook veel drugs en alcohol gebruikt tijdens de zwangerschap. Hierdoor waren de baby’s ook kleiner dan normaal. In het ziekenhuis werden ze 8 dagen gecontroleerd, daarna weet ik niet meer hoe het met allebei de baby’s afgelopen is.”

Wat zou je mensen willen meegeven over je ervaringen?

Uiteindelijk vindt Patrick Eken het erg belangrijk dat iedereen wel minstens één keer zo’n reanimatiecursus heeft gevolgd, omdat je dan in ieder geval weet wat er van je verwacht wordt. Ook vindt hij het van belang dat iedereen een hartaanval of hartinfarct kan herkennen, zodat je hulp kan inschakelen.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here